Czy onanizowanie się jest normalne?
Masturbacja, nazywana też onanizowaniem się, jest powszechnym zachowaniem seksualnym. Polega na samodzielnym pobudzaniu własnych narządów płciowych lub innych wrażliwych części ciała w celu odczuwania przyjemności. Może prowadzić do orgazmu, ale nie musi. Doświadczenia są różne u poszczególnych osób i mogą zmieniać się na różnych etapach życia.
Sama masturbacja nie świadczy o chorobie, problemie psychicznym ani niezadowoleniu ze związku. Nie ma też obowiązku masturbowania się. Niektóre osoby robią to często, inne sporadycznie, a jeszcze inne wcale. Nie istnieje jedna prawidłowa częstotliwość, która określałaby, czy dane zachowanie jest zdrowe.
O rozpowszechnieniu masturbacji mówią również badania ankietowe, ale ich wyniki zależą między innymi od wieku uczestników, sposobu zadawania pytań i gotowości do udzielania szczerych odpowiedzi. W badaniu dorosłych w USA 59,4% kobiet i 76,7% mężczyzn zadeklarowało masturbację solo w miesiącu poprzedzającym badanie. W amerykańskiej próbie osób w wieku 14-17 lat kiedykolwiek masturbację zgłosiło 73,8% chłopców i 48,1% dziewcząt. To dane z konkretnych grup, a nie norma, do której należy się dopasować.
Co może dawać masturbacja i czy jest bezpieczna?
Masturbacja może pomagać w poznawaniu własnego ciała i tego, jakie bodźce są przyjemne. Niektóre osoby odczuwają po niej odprężenie lub łatwiej zasypiają. Efekty są indywidualne, dlatego nie trzeba oczekiwać, że każda osoba będzie doświadczać ich w ten sam sposób.
Zwykle jest to zachowanie bezpieczne i nie wiąże się z ryzykiem ciąży. Przy samodzielnej masturbacji ryzyko zakażenia przenoszonego drogą płciową jest bardzo małe. Może jednak wzrosnąć, gdy używane są wspólne, nieumyte zabawki seksualne. Warto myć ręce, czyścić akcesoria zgodnie z zaleceniami producenta i nie dzielić się nimi bez odpowiedniego zabezpieczenia.
Podrażnienie, otarcie lub tkliwość skóry mogą pojawić się przy mocnym tarciu albo zbyt intensywnej stymulacji. Zwykle pomagają przerwa, delikatniejsze ruchy i lubrykant. Jeśli dyskomfort nie ustępuje, nasila się lub pojawia się uraz, warto skonsultować się z lekarzem. Masturbacja nie powoduje bezpłodności, utraty wzroku, choroby psychicznej ani trwałego uszkodzenia narządów płciowych. Są to popularne przekonania, które nie znajdują potwierdzenia w wiedzy medycznej.
Kiedy częstotliwość masturbacji może niepokoić?
W ocenie zachowania ważniejsza od liczby razy jest jego kontrolowalność oraz wpływ na zdrowie i codzienne życie. Warto zadać sobie trzy pytania:
- Czy mogę zdecydować, kiedy masturbuję się, i przerwać, gdy tego chcę?
- Czy zachowanie powoduje ból, urazy lub silne cierpienie?
- Czy utrudnia mi sen, naukę, pracę, relacje albo inne ważne zajęcia?
Częsta masturbacja bez utraty kontroli, urazów i negatywnych konsekwencji nie oznacza automatycznie zaburzenia. Niepokój jest uzasadniony, gdy trudno powstrzymać zachowanie, kolejne próby ograniczenia kończą się niepowodzeniem albo masturbacja wypiera obowiązki i ważne relacje.
Kompulsywne zaburzenie zachowań seksualnych nie oznacza po prostu częstej masturbacji. Chodzi o utrwalony wzorzec trudności w kontrolowaniu intensywnych, powtarzających się impulsów i zachowań, który utrzymuje się przez dłuższy czas, na przykład sześć miesięcy lub więcej, i prowadzi do znacznego cierpienia albo pogorszenia funkcjonowania. Sama dezaprobata moralna lub poczucie winy nie wystarczają do rozpoznania tego zaburzenia.
Jak masturbacja wpływa na związek i samopoczucie?
Masturbacja może współistnieć z aktywnością seksualną z partnerem. Nie należy automatycznie uznawać jej za oznakę braku pociągu, niezadowolenia z relacji czy problemów w związku. Jej znaczenie zależy od potrzeb osób, sytuacji i sposobu komunikowania się. Jeśli temat budzi napięcie, spokojna rozmowa może pomóc wyjaśnić oczekiwania i granice.
Niektóre osoby odczuwają wstyd lub poczucie winy związane z wychowaniem, przekonaniami religijnymi albo normami kulturowymi. Takie uczucia mogą być realnym źródłem cierpienia, ale same w sobie nie dowodzą, że masturbacja jest szkodliwa. Warto przyjrzeć się temu, skąd się biorą, i rozważyć rozmowę z lekarzem lub terapeutą, jeśli są silne, długotrwałe albo utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Jak rozmawiać o masturbacji z nastolatkiem i kiedy szukać pomocy?
U nastolatków masturbacja może być elementem rozwoju seksualnego. Rozmowa na ten temat powinna być rzeczowa, spokojna i pozbawiona zawstydzania. Można podkreślić, że różne osoby mają różne doświadczenia i że nie ma obowiązku masturbowania się. Ważne są również prywatność, poszanowanie granic oraz bezpieczeństwo, w tym higiena i ostrożne korzystanie z akcesoriów.
Warto skonsultować się z lekarzem, jeśli pojawia się uporczywy ból, uraz lub inne niepokojące objawy fizyczne. Pomoc psychologa, psychoterapeuty lub lekarza może być przydatna także wtedy, gdy zachowanie trudno kontrolować, powoduje silny niepokój albo wyraźnie zakłóca naukę, pracę, sen czy relacje. Prośba o pomoc nie jest powodem do wstydu. Rozmowa ze specjalistą może pomóc zrozumieć sytuację i dobrać odpowiednie wsparcie bez pochopnego oceniania samej częstotliwości masturbacji.
Materiały źródłowe
- https://my.clevelandclinic.org/health/articles/24332-masturbation
- https://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/fullarticle/1107656
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12268503/
- https://experts.arizona.edu/en/publications/sexual-behavior-in-the-united-states-results-from-a-national-prob/
- https://www.plannedparenthood.org/learn/sex-pleasure-and-sexual-dysfunction/masturbation